tło

Endometrioza – co to? Jakie są objawy? 3 adaptogeny, które mogą pomóc.

Jeszcze parę lat temu prawie nikt o niej nie słyszał. Obecnie endometrioza jest zaskakująco powszechna- choruje na nią wiele kobiet, a wiele pozostaje niezdiagnozowanych. 

Skąd ta zmiana?

Dawniej kobiety, które uskarżały się na bolesne miesiączki słyszały, że “taka ich uroda”. Teraz nie dają już tak łatwo spławić się z gabinetu – wiedzą, że pierwszego dnia krwawienia może pojawić się lekki dyskomfort, ale ból utrudniający normalne funkcjonowanie i trwający kilka dni nie jest normalny. 

Jeżeli jednocześnie nieskutecznie próbują zajść w ciążę, to domagają się pełnej diagnostyki pod kątem endometriozy. Często okazuje się, że to właśnie ona jest winowajczynią złego samopoczucia i różnych niepokojących objawów.

Według badań mija prawie 7 lat od pojawienia się objawów do zdiagnozowania endometriozy! [1]  

Na szczęście coraz więcej kobiet opowiada o tym, jak zmianą diety i nawyków udało im się pokonać ból oraz zatrzymać rozwój tego schorzenia. 

Czym jest endometrioza? 

Błona śluzowa, która znajduje się w macicy, nazywana jest endometrium. Co miesiąc jest budowana, aby przyjąć zarodek. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, to jest usuwana z organizmu (krwawienie miesiączkowe). 

Zdarza się jednak, że ta błona wydostaje się poza jamę macicy. Organizm zauważa “obcą” tkankę (nie na swoim miejscu) i tworzy wokół niej stan zapalny, m.in. w formie guzków i zrostów – są to tzw. ogniska endometriozy.

Przyczyny endometriozy

Przyczyny endometriozy wciąż nie są do końca jasne i niektóre z nich budzą kontrowersje. Może wywołać ją wiele czynników i dwie różne kobiety mogą na cierpieć z zupełnie różnych powodów. 

Jako główne przyczyny wymienia się:

  • Genetyczne predyspozycje
  • Dominacja estrogenowa
  • Odporność na progesteron [1]
  • zaburzenia układu immunologicznego
  • infekcje bakteryjne [2]
  • przewlekły stan zapalny 
  • stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej [3,4,5]

Najczęstsze objawy endometriozy

  • silny ból podbrzusza i/lub krzyża podczas miesiączkowania (a czasami również w obrębie cyklu)
  • bolesne współżycie
  • trudności z zajściem w ciąże
  • krwawienia poza owulacyjne
  • zaparcia, wzdęcia

Możliwe są inne indywidualne objawy endometriozy. Wiele zależy również od tego, w jakich miejscach występują ogniska endometriozy. 

leczenie-endometriozy

Które z adaptogenów przydadzą się w endometriozie?

Wśród niewielkiej grupy ziół adaptogennych są trzy, które mogą okazać się pomocne w tym przypadku. Są to ashwagandha, shatavari i gotu kola.

Nie są to leki, a także nie zapewniają “magicznych rezultatów” po kilku dniach przyjmowania. Jednak od dawna stosowane są w gabinetach terapeutycznych jako doskonałe wsparcie w leczeniu endometriozy. Nie brakuje również niezależnych badań o ich skuteczności, o czym możesz przekonać się poniżej.

👉 [Czym są adaptogeny? Właściwości, historia i współczesne badania]

Ashwagandha

Ashwagandha to wszechstronne zioło, które wspomaga regulację hormonów i wykazuje wiele właściwości prozdrowotnych.

Wpływa na poziom odczuwanego stresu

Zbadano kobiety cierpiące na endometriozę i zauważono, że mają bardzo wysoki poziom pewnego hormonu. Nie chodzi tu o typowy hormon “żeński”, a o… hormon stresu (kortyzol) [6]. Nic dziwnego – przewlekły stan zapalny to już dla organizmu stan zagrożenia. Dodatkowo utrudnione funkcjonowanie przez ból jest po prostu społecznie trudne i frustrujące. Ashwagandha wspomaga pracę nadnerczy, obniżając tym samym zbyt wysoki poziom kortyzolu [7]. Wpływa to na ogólną i zauważalną poprawę samopoczucia. 

Optymalizuje pracę układu odpornościowego

Coraz częściej mówi się o endometriozie jako chorobie o podłożu zaburzonej odporności. Dlatego też naukowcy zauważają, że ashwagandha jako zioło, które reguluje odpowiedź układu odpornościowego, może być przydatna w radzeniu sobie z tym schorzeniem. [8] 

Wspomaga utrzymanie prawidłowego poziomu hormonów płciowych

Ashwagandha jest szczególnie polecana, gdy problemy zdrowotne wynikają z zaburzenia poziomu hormonów. Wykazano, że może obniżyć zbyt wysoki poziom estrogenu (przy dominacji estrogenowej). Wpływa również na utrzymanie równowagi pomiędzy testosteronem, lutropiną (LH) oraz folikulotropiną (FSH). [9]

Shatavari

Różne badania dowodzą o pozytywnym wpływie shatavari na przebieg endometriozy, a przede wszystkim na złagodzenie bólu towarzyszącego miesiączce. [10,11]

Shatavari wykazuje właściwości przeciwzapalne i antyseptyczne. Jest to szczególnie ważne ze względu na to, że w przebiegu endometriozy występuje przewlekły stan zapalny, prowadzący do powstawania zrostów i ogólnego obniżenia stanu zdrowia. Wyciszenie stanów zapalnych wokół ognisk endometriozy jest kluczowe. 

Zioło to jest bogate w saponiny, które mogą zmniejszać skurcze macicy [10]. W jednym z badań wykazano, że zmniejsza częstotliwość i siłę skurczu macicy w podobnym stopniu jak ibuprofen [12]. Jednocześnie jego stosowanie było pozbawione efektów ubocznych charakterystycznych dla ibuprofenu. 

Wpływ Shatavari na poziom żeńskich hormonów: estrogenu i progesteronu

Czasami kobiety obawiają się wpływu naturalnych fitoestrogenów zawartych w Shatavari, ponieważ jedną z przyczyn endometriozy może być właśnie nadmiar estrogenów. Jednak zarówno praktyka jak i badania pokazują, że te fitoestrogeny zawarte w Shatavari nie działają w taki sam sposób, jak np. estrogeny zawarte w tabletkach antykoncepcyjnych. [8] 

W badaniach zwraca się uwagę na to, że ekstrakt z Shatavari pomaga unormować, a nie sztucznie podwyższyć poziom estrogenów. Jednocześnie większość fitoestrogenów oraz syntetycznych estrogenów działa wyłącznie na ten hormon. Tymczasem shatavari optymalizuje również poziom drugiego ważnego hormonu – progesteronu. 

Jego zbyt niski poziom jest ostatnio rozważany jako przyczyna rozwoju endometriozy. Z kolei ekstrakt shatavari pozwala utrzymać jego poziom na odpowiednio wysokim poziomie. Progesteron wpływa na receptory w komórkach budujących macicę i zmniejsza siłę skurczu [12]. Ma on również właściwości przeciwzapalne. [1] 

Gotu kola

Gotu kola jest znana ze swoich właściwości przeciwzapalnych. Z tego względu zwróciła uwagę naukowców zajmujących się endometriozą. Okazało się, że główny składnik aktywny – kwas azjatycki – może znacząco zmniejszać stan zapalny w obrębie endometrium. [13]

endometrioza-leczenie

Co jeszcze możesz zrobić, aby pomóc sobie w endometriozie?

Leczenie endometriozy przynosi najlepsze efekty, gdy działa się całościowo (holistycznie). Zioła są dobrym wsparciem, ale co jeszcze warto zrobić?

Wizyta u fizjoterapeuty uroginekologicznego

Endometrioza związana jest z przewlekłym stanem zapalnym. Ten z kolei powoduje tworzenie się tkanki bliznowatej i zrostów które powodują dodatkowy ból. Pomoc doświadczonego fizjoterapeuty przynosi ulgę w bólu i uczy pacjentkę jak prawidłowo radzić sobie z bólem, kiedy ten nadejdzie (np. błędem jest często przyjmowana wtedy przez kobiety pozycja embrionalna).

Terapia wisceralna zwiększa elastyczność powięzi, dzięki czemu zmniejsza ból. W przypadku kobiet po CC pomoże też terapia blizny.

Konsultacja z dietetykiem klinicznym 

Pomoże dobrać dietę o charakterze przeciwzapalnym oraz suplementację, która ma udowodnione działanie wspierające leczenie endometriozy (np. bardzo istotne są kwasy omega-3 oraz cynk). [8]   Ważny jest też poziom błonnika w diecie (zwłaszcza przy dominacji estrogenowej), ponieważ metabolity estrogenów wydalane są wraz z kałem. W przypadku zbyt niskiego poziomu progesteronu w drugiej fazie cyklu, można też podnieść jego poziom odpowiednią dietą i suplementacją. 

Konsultacja z endokrynologiem

Powinien zlecić badania hormonalne, m.in. w celu wykluczenia dominacji estrogenowej oraz odporności na progesteron. 

👉 Sprawdź, który adaptogen jest dla Ciebie. [Wykonaj szybki test.]

Źródła (kliknij, aby rozwinąć)

[1] Burney RO, Giudice LC. Pathogenesis and pathophysiology of endometriosis. Fertil Steril. 2012 Sep;98(3):511-9. 

[2] Khaleque N. Khan,  Akira Fujishita i in., Bacterial contamination hypothesis: a new concept in endometriosis

[3] Edith Weisberg, Ian S Fraser, Contraception and endometriosis: challenges, efficacy, and therapeutic importance

[4] Leyendecker G, Wildt L, Mall G., The pathophysiology of endometriosis and adenomyosis: tissue injury and repair

[5] de Medeiros S.F., de Medeiros M.A.S. i in.., Combined Oral Contraceptive Effects on Low-Grade Chronic Inflammatory Mediators in Women with Polycystic Ovary Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis

[6] Lima AP, Moura MD, Rosa e Silva AA. Prolactin and cortisol levels in women with endometriosis. Braz J Med Biol Res. 2006 Aug;39(8):1121-7. 

[7] Morgan A. Pratte, Kaushal B. Nanavati, Virginia Young, and Christopher P. Morley.An Alternative Treatment for Anxiety: A Systematic Review of Human Trial Results Reported for the Ayurvedic Herb Ashwagandha (Withania somnifera).The Journal of Alternative and Complementary Medicine.Dec 2014.901-908

[8] Ilhan M, Gürağaç Dereli FT, Akkol EK. Novel Drug Targets with Traditional Herbal Medicines for Overcoming Endometriosis. Curr Drug Deliv. 2019;16(5):386-399.

[9] Nasimi Doost Azgomi R, Zomorrodi A, Nazemyieh H, Fazljou SMB, Sadeghi Bazargani H, Nejatbakhsh F, Moini Jazani A, Ahmadi AsrBadr Y. Effects of Withania somnifera on Reproductive System: A Systematic Review of the Available Evidence. Biomed Res Int. 2018

[10] Thakur, Shifali & Kaurav, Hemlata & Chaudhary, Gitika. (2021). Shatavari (Asparagus Racemosus) – The Best Female Reproductive Tonic. International Journal of Research and Review. 8. 73-84

[11] A. Khulbe, Asparagus racemosus (Shatavari): a multipurpose plant, European Journal of Pharmaceutical and medical research, 2015,2(3), 599-613

[12] Kaaria, Linet M, Evaluation Of Effects Of Asparagus Racemosus From Nakuru County, Kenya On Selected Female Reproductive Parameters Using Wistar Rat., 2020

[13] Cao SY, Wang W, Nan FF, Liu YN, Wei SY, Li FF, Chen L. Asiatic acid inhibits LPS-induced inflammatory response in endometrial epithelial cells. Microb Pathog. 2018 Mar;116:195-199.

Informacje zawarte na blogu nie powinny być wykorzystywane lub traktowane jako porada medyczna.

Podziel się wiedzą

Facebook
Reddit
Twitter

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Pozostałe posty

Shatavari

Shatavari to roślina uznawana za dar stworzony przez Naturę specjalnie dla kobiet. Pierwsze wzmianki o jej użyciu sięgają czasów przed naszą erą i do dziś

Czytaj więcej »

Maca

Maca (łac. Lepidium meyenii) to wyjątkowa roślina rosnąca dziko w południowoamerykańskich Andach. Została odkryta przez europejskich kolonizatorów w XVI w., ale ludy tubylcze zamieszkujące tereny

Czytaj więcej »
liscie-gotu-kola

Gotu kola

Gotu Kola to adaptogen, który nazywany jest ziołem długowieczności i w pełni na to miano zasługuje. Pozwala utrzymać jasność umysłu do późnych lat życia, zapewnia

Czytaj więcej »