tło

Gotu kola

Gotu Kola to adaptogen, który nazywany jest ziołem długowieczności i w pełni na to miano zasługuje. Pozwala utrzymać jasność umysłu do późnych lat życia, zapewnia sprawność organizmu oraz leczy różne schorzenia. 

Czym jest Gotu kola?

Występowanie i charakterystyka rośliny

liscie-gotu-kola

Gotu kola (łac. Centella asiatica) to wieloletnia roślina z rodziny selerowatych. Lubi tereny zacienione i wilgotne, zwłaszcza bagniste. Występuje dziko w Indiach, Nepalu i Chinach. W sanskrycie znana również jako Brahmi, po polsku nazywana wąkrotką azjatycką.

Jako surowiec leczniczy stosowane jest przede wszystkim jej ziele (część nadziemna).

Tradycyjne zastosowanie

Zarówno w Tradycyjnej Medycynie Chińskiej jak i w indyjskiej ajurwedzie uznawana jest przede wszystkim za środek wzmacniający zdolności umysłowe: pamięć, koncentrację, uważność czy predyspozycje intelektualne [1]. Ponadto stosuje się ją w celu przyspieszenia regeneracji organizmu – przyspiesza gojenie się ran, z czego prawdopodobnie korzystały również zwierzęta ocierające się o liście gotu koli w runie leśnym.

Powszechnie spożywano wąkrotkę także jako środek zapobiegający starzeniu się, a chińczycy nazywali ją wprost “fontanną młodości”. Herbatę z Gotu koli tradycyjnie pija się w kulturze Tai-chi (chińskiej sztuki walki i jednocześnie formy medytacji w ruchu, praktykowanej dla zdrowia jak i zapewnienia długowieczności).

Właściwości Gotu koli potwierdzone badaniami naukowymi

Wzmocnienie zdolności umysłowych i układu nerwowego

Gotu kola jest silnym stymulatorem substancji szarej i białej – podstawowych składników ośrodkowego układu nerwowego [2]. Dalekowschodni zielarze stosują gotu kolę jako środek na zwiększenie koncentracji, zdolności uczenia się oraz siły intelektu. 

W filozofii wschodu jej działanie wiąże się także z wpływem magicznym na ludzką duszę, dającym wyższą świadomość i zrozumienie wszechświata.

Słuszność wielu z tych tradycyjnych praktyk potwierdzają badania naukowe. Wiemy, że gotu kola jest bogata w substancje poprawiające funkcje umysłowe związane z pamięcią [3, 4]

Dla sportowców i osób przepracowanych

Poprawa zdolności umysłowych to tylko jedna z korzyści zdrowotnych, jakie można najszybciej dostrzec. W rzeczywistości ten adaptogen holistycznie chroni cały układ nerwowy, co oznacza, że nie tylko wzmacnia intelekt, ale także chroni ciało przed przeciążeniami fizycznymi.

Intensywny trening na siłowni to nie tylko wysiłek dla mięśni, ale także dla komórek nerwowych, które stymulują komórki mięśniowe do działania. Z tego powodu gotu kolę stosuje się m. in. w suplementach diety dla zawodowych sportowców [5].

W podobny sposób wpływ gotu koli korzystnie odciska się na naszej kondycji psychicznej.

Na nerwy, stany lękowe i depresję

Dzięki substancjom stymulującym działanie neuronów łagodzi stany lękowe [6], a także koi nerwy [7].

Wąkrotka pomaga uodpornić się na stres i poprawia samopoczucie. Ściśle wiąże się z tym również zdolność do łagodzenia umiarkowanych stanów depresyjnych czy gwałtownych wahań nastroju, o czym mówią badania na tej roślinie [8].

Problemy psychiczne są rosnącym problemem współczesnego świata, a działanie gotu koli może w naturalny sposób pomóc powrócić do wewnętrznej harmonii i zadowolenia z życia.

Działanie przeciwzapalne i antyrakowe

Zbawienny wpływ gotu koli na predyspozycje umysłowe wiąże się też ściśle z jej silnymi właściwościami antyoksydacyjnymi. Fenole obecne w tej roślinie są silnymi przeciwutleniaczami. Niszczą one szkodliwe wolne rodniki, co zapobiega również powstawaniu komórek nowotworowych [9].

Część badań wykazała bezpośrednio, że substancje z gotu koli spowalniają rozwój niektórych rodzajów guzów nowotworowych [10], a z testów laboratoryjnych wynika, że prawdopodobnie może blokować wzrost złośliwego czerniaka skóry oraz raka piersi [11, 12]

Oprócz tego badania udowodniły, że może hamować rozwój łuszczycy (należącej do chorób autoimmunizacyjnych) poprzez spowolnienie związanej z nią nadprodukcji komórek skórnych [13].

Kolejną kwestią powiązaną z działaniem antynowotworowym są właściwości przeciwzapalne gotu koli, które roślina zawdzięcza zawartymi w niej kwasowi azjatykowemu oraz kwasowi madekasowemu [14, 15].

Chociaż powstanie stanu zapalnego jest prawidłową odpowiedzią organizmu na infekcje i uszkodzenia tkanek, to jeżeli utrzymuje się on zbyt długo, prowadzi do chorób z autoagresji. Korzystne działanie Gotu koli polega na tym, że redukuje ona chroniczne stany zapalne [16], które są teraz częstą przypadłością i które przyczyniają się do obniżenia ogólnej odporności organizmu.

Przyspieszenie regeneracji organizmu – remedium na rany, rozstępy oraz bolące stawy

Według legendy ludzie po raz pierwszy zwrócili uwagę na niezwykłe właściwości gotu koli gdy zauważyli, że ranne tygrysy ocierają o nią aby przyspieszyć regenerację urazów. Stąd też wzięła się popularna na wschodzie nazwa potoczna rośliny – trawa tygrysia.

Wyjątkowe właściwości regeneracyjne Gotu koli potwierdzają współczesne badania. Zawarte w roślinie saponiny (asiaticasoide oraz tzw. kwas azjatycki) wzmacniają skórę i pobudzają produkcję kolagenu [17, 18]. Dzięki temu Gotu kola nie tylko przyspiesza gojenie się ran (w tym zapobiega powstawaniu tzw. blizn wypukłych), ale również może pomóc pozbyć się zmarszczek, cellulitu czy rozstępów [19]

Oprócz tego udowodniono, że pomaga ona zwalczyć poważniejsze przypadłości dermatologiczne takie jak łuszczyca, owrzodzenia (w tym wrzody żołądka [20]) czy oparzenia. Istnieją także przesłanki, że preparaty ze składnikami tej rośliny mogą leczyć atopowe zapalenie skóry [21].

Oczywiście działanie podobnie odnosi się regeneracji tkanek wewnętrznych organizmu, gdyż roślina reguluje odbudowę tkanki łącznej, z której w dużej części składa się cały organizm człowieka. Wspomniany już kolagen jest bardzo istotną substancją dla utrzymania sprawności i zdrowia stawów, chrząstek czy kości.

Wsparcie dla układu krwionośnego

Kolagen odpowiada nie tylko za jędrną skórę i sprawne stawy. Jest to jedno z podstawowych białek budujących ludzki organizm (jako główny składnik tkanki łącznej), dlatego zwiększenie jego produkcji jest korzystne także dla innych układów i organów.

Badania wykazały, że pobudzenie produkcji kolagenu prowadzi do obniżenia ciśnienia krwi oraz przeciwdziała powstawaniu obrzęków [22].

Inne badania wykazały także, że jeden ze składników gotu koli zapobiega powstawaniu zakrzepów w krwioobiegu, dzięki czemu wspiera leczenie zakrzepicy, która może być niebezpieczna dla życia. [23]

Utrzymanie sprawności układu krwionośnego jest współcześnie szczególnie ważne. Choroby sercowo-naczyniowe są główną przyczyną zgonów w krajach rozwiniętych i znacząco pogarszają komfort życia milionów ludzi. Substancje zawarte w gotu koli mogą łagodzić objawy tych chorób, a przede wszystkim przeciwdziałać ich rozwojowi, co z pewnością warto docenić w obliczu globalnego problemu chorób cywilizacyjnych związanych z siedzącym trybem życia i brakiem ruchu.

Środek przeciw starzeniu się

Podobno już starożytni hindusi dostrzegli, że stare słonie przepadają za liśćmi gotu koli. Stąd tamtejsi starcy również zaczęli jeść tę roślinę, aby cieszyć się jej odmładzającym działaniem.

Wszystkie wspomniane wcześniej właściwości Gotu koli przekładają się na jej zdrowotny wpływ na seniorów. Jak wiadomo, w zaawansowanym wieku wiele naturalnych funkcji organizmu jest osłabionych lub spowolnionych. Wąkrotka przywraca do sprawności w szczególności układ odpornościowy oraz układ nerwowy. Testy laboratoryjne wykazały ponadto, że substancje w niej zawarte mogą hamować obumieranie komórek nerwowych przy chorobie Alzheimera [24]. Oznacza to, że nie tylko wzmacnia odporność i chroni przed chorobami, ale także może cofać skutki niektórych przypadłości, nawet tak poważnych jak choroby neurologiczne.

Dzięki tym wszystkim czynnikom osoby w podeszłym wieku mogą cieszyć się dobrym zdrowiem oraz wysoką sprawnością intelektualną.

Oczywiście podobne korzyści dotyczą również młodszych osób – substancje zawarte w gotu koli holistycznie spowalniają procesy starzenia się, dlatego każdy, kto chce długo cieszyć się dobrą kondycją ciała i umysłu może skorzystać z dobrodziejstw tego adaptogenu.

Inne właściwości zdrowotne

Inne korzyści zdrowotne jakie przynosi Gotu kola to m. in.: zapobieganie wypadaniu włosów [25], hamowanie rozwoju wirusa opryszczki [26] oraz działanie przeciwdrgawkowe [27]

Dla kogo Gotu kola?

Gotu kola wywiera bardzo wszechstronny wpływ zdrowotny na organizm, dlatego polecana jest na wiele różnych dolegliwości oraz jako środek wzmacniający odporność i ogólną kondycję organizmu. Jej stosowanie jest wskazane zwłaszcza dla:

  • osób, które podejmują na co dzień duży wysiłek umysłowy – ponieważ poprawia pamięć, ułatwia koncentrację i niweluje zmęczenie,
  • osób w podeszłym wieku, gdyż hamuje procesy starzenia się, poprawia zdolności intelektualne i kompleksowo wzmacnia organizm,
  • osób zmagających się z chorobami z grupy autoagresji i chorobami immunologicznymi – roślina ta redukuje stany zapalne i działa antynowotworowo, wspiera działanie układu odpornościowego
  • osób z problemami skórnymi – można ją stosować przeciw chorobom dermatologicznym takim jak egzema czy łuszczyca, ale także jako środek na zmarszczki czy rozstępy; pomaga w gojeniu się ran i oparzeń
  • osobom doświadczającym napięcia psychicznego, wahań nastrojów czy stanów depresyjnych – gotu kola usprawnia działanie układu nerwowego, przez co poprawia kondycję psychiczną
  • osobom podejmującym na co dzień duży wysiłek fizyczny – ponieważ zwiększa możliwości regeneracyjne układu nerwowego, który obciąża praca fizyczna bądź trening sportowy

Jak stosować Gotu kolę?

Jest to jedna z tych roślin, które wykazują najlepsze działanie gdy stosuje się je długotrwale. Pierwsze efekty zauważalne są po około miesiącu stosowania. 

Najlepiej jest stosować ekstrakt, który zawiera pełne spektrum substancji aktywnych – dzięki temu zachowane są wszystkie cenne właściwości rośliny, co przekłada się na działanie. [Ekstrakt w formie alkoholowej] jest łatwo wchłaniany przez organizm oraz skutecznie konserwuje aktywne związki. 

Standardowo przyjmuje się 15 kropli ekstraktu raz dziennie poprzez podanie doustne, pod język.

W przypadku przeziębienia można zwiększyć dawkę do 3 razy dziennie po 15 kropli.

Rozwiń źródła:

[1] Kusowa R. D., Sikojewa D. H., Zapasy dikorastuszczich liekarstwiennych rastienij Ardonskogo rajona RSO-Alanija, International Student Scientific Bulletin, № 2, 2015, str. 406-407.

[2] Kusowa R. D., Sikojewa D. H., Zapasy dikorastuszczich liekarstwiennych rastijenij Ardonskogo rajona RSO-Alanija, International Student Scientific Bulletin, № 2, 2015, str. 406-407.

[3] Veerendra Kumar MH, Gupta YK. Effect of Centella asiatica on cognition and oxidative stress in an intracerebroventricular streptozotocin model of Alzheimer’s disease in rats. Clinical and Experimental Pharmacology and Physiology. 2003; 30(5-6): 336–342.

[4] Bulgakow O. A., Pamiat’ czelowieka i wozmożnost’ jejo ułuczszenija, Wiestnik TGU 2014, tom 19, str. 90-93.

[5] Łatkow N. J., Pozniakowskij D. W., Awstrijewskij A. N., Eksperimentalnoje obosnowanije i prakticzeskaja realizacija racjonow pitanija dla sportsmenow razlicznoj kwalifikacji, Technika i Technologija Piszczewych Proizwodstw 2010, UDK [641:613.2]:796

[6] Wijeweera P., Arnason J.T., Koszycki D., Merali Z., Evaluation of anxiolytic properties of Gotukola–(Centella asiatica) extracts and asiaticoside in rat behavioral models, Phytomedicine. 2006 Nov;13(9-10):668-76. Epub 2006 Feb 20.

[7] Bradwejn J., Zhou Y., Koszycki D., Shlik J., A double-blind, placebo-controlled study on the effects of Gotu Kola (Centella asiatica) on acoustic startle response in healthy subjects, J Clin Psychopharmacol. 2000 Dec; 20(6): 680-4.

[8] Müller N, COX-2 inhibitors as antidepressants and antipsychotics: clinical evidence, Curr Opin Investig Drugs. 2010 Jan; 11(1): 31-42.

[9] Li SQ, Xie YS, Meng QW, Zhang J, Zhang T, Neuroprotective properties of Madecassoside from Centella asiatica after hypoxic-ischemic injury, Pak J Pharm Sci. 2016 Nov; 29(6): 2047-2051.

[10] Yoshida M, Fuchigami M, Nagao T, Okabe H, Matsunaga K, Takata J, Karube Y, Tsuchihashi R, Kinjo J, Mihashi K, Fujioka T, Antiproliferative constituents from Umbelliferae plants VII. Active triterpenes and rosmarinic acid from Centella asiatica. Biol Pharm Bull. 2005 Jan; 28(1): 173-5.

[11] Park BC, Bosire KO, Lee ES, Lee YS, Kim JA, Asiatic acid induces apoptosis in SK-MEL-2 human melanoma cells. Cancer Lett. 2005 Jan 31; 218(1): 81-90.

[12] Frederico Pittella, Rafael C. Dutra, Dalton D. Junior, Miriam T. P. Lopes and Nádia R. Barbosa, Antioxidant and Cytotoxic Activities of Centella asiatica (L) Urb., Int J Mol Sci. 2009 Sep; 10(9): 3713–3721.Published online 2009 Aug 26. doi: 10.3390/ijms10093713

[13] Sampson J.H., Raman A., Karlsen G., Navsaria H., Leigh I.M., In vitro keratinocyte antiproliferant effect of Centella asiatica extract and triterpenoid saponins, Phytomedicine. 2001 May; 8(3):230-5.

[14] Yun KJ, Kim JY, Kim JB, Lee KW, Jeong SY, Park HJ, Jung HJ, Cho YW, Yun K, Lee KT, Inhibition of LPS-induced NO and PGE2 production by asiatic acid via NF-kappa B inactivation in RAW 264.7 macrophages: possible involvement of the IKK and MAPK pathways, Int Immunopharmacol. 2008 Mar; 8(3): 431-41. doi: 10.1016/j.intimp.2007.11.003. Epub 2007 Dec 3.

[15] Won JH, Shin JS, Park HJ, Jung HJ, Koh DJ, Jo BG, Lee JY, Yun K, Lee KT, Anti-inflammatory effects of madecassic acid via the suppression of NF-kappaB pathway in LPS-induced RAW 264.7 macrophage cells, Planta Med. 2010 Feb; 76(3): 251-7. doi: 10.1055/s-0029-1186142. Epub 2009 Sep 11.

[16] Azarowa O. W., Galaktionowa L. P., Flawonoidy: miechanizm protiwowospolitielnogo diejstwija, Chimija Rastitielnogo Syrija 2012, no 4, str. 61-78. UDK: 547.9:615.276

[17] Shukla A., Rasik AM, Jain GK, Shankar R, Kulshrestha DK, Dhawan BN., In vitro and in vivo wound healing activity of asiaticoside isolated from Centella asiatica, J Ethnopharmacol. 1999 Apr; 65(1): 1-11.

[18] Maquart FX, Bellon G, Gillery P, Wegrowski Y, Borel JP., Stimulation of collagen synthesis in fibroblast cultures by a triterpene extracted from Centella asiatica, Connect Tissue Res. 1990; 24(2): 107-20.

[19] Hausen B.M., Centella asiatica (Indian pennywort), an effective therapeutic but a weak sensitizer, Contact Dermatitis. 1993 Oct; 29(4): 175-9.

[20] Cheng C.L., Guo J.S., Luk J., Koo M.W., The healing effects of Centella extract and asiaticoside on acetic acid induced gastric ulcers in rats, Life Sci. 2004 Mar 19; 74(18): 2237-49.

[21] Maczaradze D. S., Kompliemientarnaja i altiernatiwnaja tierapija pri atopiczeskom dermatite, Wosprosy sowriemiennoj pediatrii 2010, tom 9, no 3.

[22] Incandela L, Cesarone MR, Cacchio M, De Sanctis MT, Santavenere C, D’Auro MG, Bucci M, Belcaro G, Total triterpenic fraction of Centella asiatica in chronic venous insufficiency and in high-perfusion microangiopathy, Angiology. 2001 Oct; 52 Suppl 2: S9-13.

[23] Satake T, Kamiya K, An Y, Oishi Nee Taka T, Yamamoto J, The anti-thrombotic active constituents from Centella asiatica, Biol Pharm Bull. 2007 May; 30(5): 935-40.

[24] Nora E. Gray, Jeff Morré, Jeremiah Kelley, Claudia S. Maier, Jan F. Stevens, Joseph F. Quinn, Amala Soumyanath, Caffeoylquinic acids in Centella asiatica protect against β-amyloid toxicity, J Alzheimers Dis. 2014; 40(2): 359–373. doi: 10.3233/JAD-131913

[25] Jain R., Jain N. K., Singh N., Gnanachandran A. K., Gokulan P. D., Development and evaluation of polyherbal oilment for hair growth activity, International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences, 2011, tom. 3, str. 180-182.

[26] Zheng MS., An experimental study of the anti-HSV-II action of 500 herbal drugs, J Tradit Chin Med. 1989 Jun; 9(2): 113-6.

[27] Visweswari G, Prasad KS, Chetan PS, Lokanatha V, Rajendra W. Evaluation of the anticonvulsant effect of Centella asiatica (gotu kola) in pentylenetetrazol-induced seizures with respect to cholinergic neurotransmission. Epilepsy Behav. 2010 Mar;17(3):332-5. doi: 10.1016/j.yebeh.2010.01.002. Epub 2010 Feb 9. PMID: 20144879.

Informacje zawarte na blogu nie powinny być wykorzystywane lub traktowane jako porada medyczna.

Podziel się wiedzą

Facebook
Reddit
Twitter

2 odpowiedzi

    1. Agata, można, ale tylko jeśli nie przyjmujesz żadnych leków na stałe. Przy lekach na nadciśnienie trzeba uważać. Lepiej nie stosować wtedy Gotu Koli na własną rękę, tylko za zgodą specjalisty z dziedziny zdrowia – lekarza, dietetyka, naturoterapeuty, itp.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Pozostałe posty

Shatavari

Shatavari to roślina uznawana za dar stworzony przez Naturę specjalnie dla kobiet. Pierwsze wzmianki o jej użyciu sięgają czasów przed naszą erą i do dziś

Czytaj więcej »

Maca

Maca (łac. Lepidium meyenii) to wyjątkowa roślina rosnąca dziko w południowoamerykańskich Andach. Została odkryta przez europejskich kolonizatorów w XVI w., ale ludy tubylcze zamieszkujące tereny

Czytaj więcej »
liscie-gotu-kola

Gotu kola

Gotu Kola to adaptogen, który nazywany jest ziołem długowieczności i w pełni na to miano zasługuje. Pozwala utrzymać jasność umysłu do późnych lat życia, zapewnia

Czytaj więcej »